24 Zi'l-ka'de 1438 | 17 Ağustos 2017
Ana Sayfa Günün Haberleri Yazarlar TÜRKİYE POLİTİKA EKONOMİ SPOR DÜNYA SAĞLIK & YAŞAM EĞİTİM BİLİM-TEKNOLOJİ KÜLTÜR-SANAT
MAKALELER
ÂDÂB-I MUÂŞERET-GÖRGÜ KURALLARI
08/11/2016 - 11:06
Hayati OTYAKMAZ

 Bir Müslüman olarak hatta bir insan olarak uymamız gereken görgü kuralları yani âdâb-ı muâşeret çok önemlidir. İslâm Dini, insanların muâşeretine, yani, birbiriyle görüşüp konuşmalarına, medenî, toplu bir halde yaşamalarına büyük bir ehemmiyet vermiştir.

Müslümanların muâşeretlerinde samimiyet, tevazu, sadelik zorakilikten uzak, karşılıklı yardımlaşma, nezâket, hürmet, muhabbet, hayırseverlik bir esastır.

 

MÜSLÜMANLIKTA HALK İLE ÂDÂB-I VE MUÂŞERETİN ÇEŞİTLİ SAFHALARI, MERTEBELERİ VARDIR. BİR KISMI ŞUNLARDIR:

 

1. Herkese karşı tatlı dilli, güler yüzlü, açık kalpli olmak. Bir Müslüman, daima güler yüzlü bulunur, hiç bir kimseyi dökülü bir çehre ile karşılamaz.

Bir hadis-i şerifte: “Şüphe yok ki, Allah Teâlâ mülayim huylu, açık yüzlü kimseyi sever” buyurulmuştur.

2. Herkes ile güzelce görüşmek, halka eziyet vermekten kaçınmak.

Bir hadis-i şerifte: "Müslüman odur ki; dilinden, elinden Müslümanlar selâmette bulunur" buyurulmuştur.

3. Halkın eziyetlerine katlanmak, kötülüğe karşı iyilikle muamelede bulunmak.

Bir hadis-i şerifte: “Sıddıkların mertebelerini geçmek istersen; senden kesilene sen bağlan, senden esirgeyene sen esirgeme ver, sana zulmedeni de sen affet” buyurulmuştur.

4. Dargınlığa hemen son vermek: Müslümanlar, aralarında bir dargınlık yüz gösterirse hemen barışırlar, birbirini üç günden fazla terk etmezler. Müslümanların gönüllerinde düşmanlık, kin duyguları yaşayamaz.

Bir hadis-i şerifte: “Bir Müslüman için helâl olmaz ki; kardeşini üç günden fazla terk ede!” buyurulmuştur.

5. Araları düzeltmeye gayret. Bir Müslüman, iki din kardeşi arasında her nasılsa bir dargınlık yüz göstermiş olduğunu görünce, aralarını bulmaya, o dargınlığı giderecek çare aramaya çalışır.

Bir hadis-i şerifte: “Sadakanın en faziletlisi, dargın kimselerin aralarını bulup ıslâh etmektir” buyurulmuştur.

6. İnsanların kusurlarını araştırmamak, ifşa etmemek, bilâkis örtmeye çalışmak, Müslümanlar, kimsenin ayıplarını araştırmazlar, kimsenin şahsına ait kusurlarını meydana çıkarıp teşhir etmeye çalışmazlar. Bunun aksine hareket, dinen yasaktır. Bir hadis-i şerifte: “Bir kul, bir kulun kusurunu örterse Allah Teâlâ da onun günahını kıyamet gününde örter” buyurulmuştur.

7. Dostları arkalarından müdafaa etmek: Bir Müslüman, lüzum görüldükçe dostlarını, dindaşlarını arkalarından müdafaa eder, onların haklarındaki yanlış fikirleri düzeltmeye çalışır.

Bir hadis-i şerifte: “Bir kul kardeşine yardımda bulundukça kendisine de Allah Teâlâ daima yardım eder” buyurulmuştur.

8. İnsanların kalplerini kötü zandan korumak için töhmetli yerlerden uzak bulunmak. Bunun aksine hareket, birçok kimselerin günaha girmesine sebep olur, insanlar arasında dedikoduya, dargınlığa meydan verir.

Bir hadis-i şerifte: “Töhmet yerlerinde kaçınınız” buyurulmuştur.

9. Farklı halk sınıflarıyla, mevkilerine göre sohbette, münasebette bulunmak. Meselâ: Herkese kabiliyetine göre hitap etmeli, bir âlimden, bir zahidden, bir zenginden beklenilen vasıfları bir câhilden, bir fâsıktan, bir fakirden beklememelidir.

10. İhtiyarlara hürmet, çocuklara, düşkünlere merhamet ve şefkat göstermek. Müslümanlıkta büyüklere karşı saygı, küçüklere karşı sevgi bir esastır. Bu esas, aile arasında bir kat daha ehemmiyetli bulunur. Meselâ anaya, babaya pek fazla hürmet lâzımdır. Bunları adlarıyla çağırmak edebe aykırıdır. Bir kadının kocasını adıyla çağırması da edebe aykırı olduğundan mekruhtur.

Bir hadis-i şerif şu meâldedir: “Bir genç, bir ihtiyara sadece yaşından dolayı hürmet etti mi, Allah Teâlâ da ona bir mükâfat olmak üzere ihtiyarlığı çağında hürmet edecek bir kimseyi mutlaka yaratır.”

Bu mübarek hadis, ihtiyarlara saygı gösteren gençlerin sevap kazanacaklarını, çok yaşayacaklarını müjdelemektedir. Artık ihtiyarlara saygısızlık yapan bazı gençler, bunu biraz düşünmelidirler.

Hayırsever olmak, yardımlaşma ve dayanışmada bulunmak. Şöyle ki, Müslümanlar, herkesin hakkında hayır diler, herkese karşı yardımda bulunmaktan bir zevk duyarlar. Müslümanların meşru bir sahada birbirine yardım etmesi, aracılık yapması aralarındaki din kardeşliği icabıdır. Kendisi hakkında hayırlı görüp istediği her şeyi başkaları hakkında da istemeyen kimse, İslâm muaşeretinin temiz esaslarına riâyet etmemiş olur.

Bir Hadis-i Şerif'te: “Sizden, biri kendisi için sevip istediği bir şeyi, kardeşi veya komşusu için de sevip istemedikçe hakkıyla mü’min olamaz” buyurulmuştur,

"Selâm vermek: Şöyle ki, Müslümanlar arasında selâm vermek bir sünnettir, bir dostluk, bir hayırseverlik alametidir. Selâm almak da bir farzdır.

Bir hadisi şerifte: “Siz iman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş olamazsınız, yaptığınız zaman birbirinizi seveceğiniz bir şeye delalet edeyim mi? Aranızda selâmı yayınız, yani, birbirinizi selâmlayınız” buyurulmuştur.

Selâm vermenin bazı âdâbı vardır. Mesela, bir meclise girilirken konuşulmadan evvel “Esselâmü aleyküm” diye selâm verilir. Boş bir yere giren Müslüman “Esselâmü âleyna ve alâ ibâdillahissalihîn” der.

Gençler ihtiyarlara, binitli olanlar yayalara, yürüyenler oturanlara, arkadan gelenler önden gidenlere selâm verirler. Bir cemaate verilen selâma içlerinden birisi “Ve aleykümü’s-Selâm” diye karşılıkta bulununca, diğerlerinden selâm vazifesi düşer. Hiç birisi böyle bir mukabelede bulunmazsa hepsi de günaha girer.

Bir meclisten ayrılırken de selâm ile ayrılmak daha faziletlidir.

Kendisine selâm verilen kimsenin daha güzel bir karşılıkta bulunması için: Ve aleykümüsselâmü ve rahmetül’lahi ve berakâtüh demesi, yerine göre pek güzeldir.

Bir kimsenin selâmını getirip tebliğ edene aleyke ve aleyhisselâm diye karşılık verilir. Bir mektupla selâm yazılmış olunca, ya dili ile veya yazılacak mektupta yazı ile “ve aleykesselâm” denilir.

Bu sebeple yemek yiyen, Kur'an okuyan, hutbe dinleyen veya namaz kılan bir kimseye selâm vermemelidir. Verirse alınması mutlaka lâzım gelmez.

Fasıklığını ilan etmekten çekinmeyen kimselere de selâm vermek mekruhtur.

Kısacası selâm verip almak, bir dostluk nişanesidir, muhabbete vesiledir. Fakat selâm verirken rükuya gidercesine eğilmek mekruhtur.

Hatta bazı âlimlere göre selâm verirken rükuya yakın bir halde eğilmek, secde etmek gibidir. Yaratılmışlara tazim için yapılacak bir secde ise, imana aykırıdır.

Musafaha=El tutuşmada bulunmak: Şöyle ki, iki Müslüman bir araya gelince birbirinin elini tutar. Salât-ü selâm okur, birbirinin hatırını sorarlar. Bu da sevgi, dostluk nişanesidir.

Bir hadis-i şerifte: "Birbirine rastlayan iki Müslüman, musafahada bulundu mu, daha birbirinden ayrılmadan mağfiret olunurlar (affedilirler)."

(Ümmetlere, peygamberlerine inanarak yolundan gidip gitmedikleri; peygamberlere de tebliğ vazifelerini yapıp yapmadıkları sorulacaktır.) buyurulmuştur.

 

NOT: Ehl-i Sünnet Âlimlerinin “ÂDÂB-I MUÂŞERET” Konularında Yazdıkları Eserlerden Derlenmiştir.

YORUMLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
09/08/2017 - 11:07 Neme lâzım be sultânım!
29/07/2017 - 10:18 Şu iki adamdan beni kurtar!
18/07/2017 - 12:39 "Erkekler gibi savaşamadın, bari oturup kadınlar gibi ağla"
08/07/2017 - 14:22 Bir destan kahramanı; Âbid, Zâhid ve Mücâhid Abbad Bin Bişr (r.a.)
01/07/2017 - 14:06 KUR’AN’DA MܒMİNLERİN BAZI SIFATLARI
21/06/2017 - 14:04 ADALET- EMANET VE İŞLERİ EHLİNE VERMEK
14/06/2017 - 14:03 ÇOCUKLARIMIZ, CAMİLERİMİZ VE NAMAZ ŞUURU
12/06/2017 - 09:46 SALEBE’NİN İBRETLİK HAYATI
05/06/2017 - 17:58 RAMAZAN AYI VE ORUÇ HAKKINDA
29/05/2017 - 14:29 FETİH VE FATİH NESLİ OLMAK
25/05/2017 - 09:14 RAMAZAN-I ŞERİF AYINA HAZIR MIYIZ?
19/05/2017 - 09:42 Peygamber (s.a.v) Efendimizin Güzel Hayatından Örnekler
10/05/2017 - 12:10 BERÂET’E- KURTULUŞA ERENLER!
02/05/2017 - 09:13 ÂHİR ZAMAN ALÂMETLERİ
22/04/2017 - 13:00 MUTLU OLMAK İÇİN!
12/04/2017 - 14:11 AİLE REİSİ OLARAK HZ. PEYGAMBER (S.A.S.) EFENDİMİZ
03/04/2017 - 14:23 SAYGIN BİR İSLÂM ÂLİMİ: HZ. ABDULLAH BİN ABBAS (R.A.)
18/03/2017 - 14:08 MİLLETİMİZİN VAR OLMA MÜCADELESİ: ÇANAKKALE
07/03/2017 - 20:35 İSLÂM’DA KADINLARA VERİLEN BAZI HAKLAR
25/02/2017 - 15:06 MİLLÎ GÖRÜŞ LİDERİMİZ MERHUM ERBAKAN'DAN GENÇLİĞE HİTABE!
16/02/2017 - 15:42 ŞEHİTLER VE ANNELERİ
04/02/2017 - 14:11 AİLE NEDİR?
21/01/2017 - 12:08 ASHAB-I KİRAMIN RASULULLAH (S.A.S.)'A BİATI
12/01/2017 - 16:26 HZ. PEYGAMBER (S.A.S.) EFENDİMİZİ HER YÖNÜYLE TANIMALIYIZ
05/01/2017 - 17:36 KAR VE ÇOCUK
27/12/2016 - 15:05 VEFÂTININ 80.YILDÖNÜMÜNDE İSTİKLÂL MARŞI ŞAİRİMİZ MEHMED ÂKİF ERSOY (1873-1936)
24/12/2016 - 15:21 ABDULHAMİD HAN VE MÜCADELESİ
14/12/2016 - 14:07 AHLÂKIN VAZGEÇİLMEZ İLKELERİ
05/12/2016 - 14:50 ZEYD İBN HARİSE (R.A.) VE SEVGİLİ PEYGAMBER EFENDİMİZ (S.A.S.)
24/11/2016 - 12:01 Hepimizi eğiten bir muallim-i ekmel (En mükemmel öğretmen) Hz. Peygamber Efendimiz (S.A.S.)
17/11/2016 - 14:15 MÜSLÜMAN ÇOCUĞUN EDEBİ
08/11/2016 - 11:06 ÂDÂB-I MUÂŞERET-GÖRGÜ KURALLARI
29/10/2016 - 13:22 İSLÂMİYET, NASİHAT VE ÖĞÜTLE KÂİMDİR
20/10/2016 - 09:23 MܒMİN MܒMİNİN KARDEŞİDİR
12/10/2016 - 16:04 RABBİNDEN ŞEHÂDET DİLEYEN KOMUTAN ABDULLAH BİN CAHŞ (R.A.)
04/10/2016 - 12:18 HİCRET VE MUS’AB BİN UMEYR (R.A.)
28/09/2016 - 12:43 CAMİ VE ÇOCUKLAR
20/09/2016 - 12:06 HAKK'I BÂTILDAN AYIRAN EMANET KUR’AN-I KERİM
05/09/2016 - 17:22 Kurban, her yıl tekrar edilen en büyük hatırlayıştır!
30/08/2016 - 17:15 VATAN SEVGİSİ VE 30 AĞUSTOS ZAFER BAYRAMI
21/08/2016 - 10:29 YÛSUF HÂS HÂCİB
09/08/2016 - 09:21 MUS’AB BİN UMEYR (R.A.) -DÜNYA MALINA ITIBAR ETMEDI-
21/07/2016 - 15:21 MAZLUMUN ÂHI, İNDİRİR ŞÂHI!
12/07/2016 - 14:52 HZ. PEYGAMBER (S.A.S.) EFENDİMİZİN GENÇLERE TAVSİYELERİ
30/06/2016 - 17:23 KURAN-I KERİM'İ OKUMAK VE İBRET ALMAK
23/06/2016 - 16:17 ASHAB-I KİRAM'IN AHLAKI
17/06/2016 - 10:28 ORUÇLU KİMSENİN ÖZELLİKLERİ
10/06/2016 - 15:21 ORUCUN HİKMET VE FAYDALARI
06/06/2016 - 09:28 HZ. ZEYD (R.A.)’İN HZ. RASÛLULLAH (S.A.S.)’A BAĞLILIĞI
29/05/2016 - 13:37 Fatih Sultan Mehmed’in ufku
23/05/2016 - 15:53 FATİH’İN ÇOCUKLUK MERAKI!
12/05/2016 - 15:30 UNUTULMUŞ SÜNNETLER
03/05/2016 - 17:22 Anne ve babalara tavsiyeler
29/04/2016 - 11:41 Alemlere rahmet sevgili peygamber (s.a.v.) efendimizin güzel hayatından örnekler
22/04/2016 - 14:57 Bir devlet başkanı olarak Hz. Peygamber (s.a.s.) EFENDİMİZ
19/04/2016 - 17:05 HZ. PEYGAMBER (S.A.S.) EFENDİMİZİ TANIMAK
12/04/2016 - 12:33 KİTAP VE OKUMA HAKKINDA UNUTULMAZ SÖZLER
05/04/2016 - 14:16 KİTAP VE KİTAP OKUMAK SANATI
28/03/2016 - 11:11 Çanakkale'de şehid olan bir askerin son mektubu...
21/03/2016 - 15:49 BABAN GELİRSE ÇAĞIR BENİ OĞUL!
18/03/2016 - 10:59 ÇANAKKALE, BİR MİLLETİN VAR OLMA MÜCADELESİDİR!
09/03/2016 - 11:20 Eğitimde ailenin önemi
26/02/2016 - 17:34 ERBAKAN'DAN GENÇLİĞE HİTABE
19/02/2016 - 15:45 HAYATIMIZA YÖN VERECEK 40 HADİS-İ ŞERÎF
12/02/2016 - 12:00 40 ÂYETTE MUTLULUĞUN FORMÜLÜ
03/02/2016 - 11:26 Ashâb’ın namaza gösterdiği hürmet
26/01/2016 - 14:36 BİR İBRET LEVHASI! CEZZAR AHMED PAŞA VE NAPOLYON
16/01/2016 - 15:17 (ŞEYH EDEBÂLİ’NİN OSMAN GÂZİ’YE NASİHATLARI) İNSANI YAŞAT Kİ, DEVLET YAŞASIN!
14/01/2016 - 17:31 Devlet Yöneticilerine Osman GAzi’den Tavsiyeler
05/01/2016 - 12:23 DEVLET YÖNETİCİLERİNE OSMAN GAZİ'DEN TAVSİYELER
29/12/2015 - 16:52 MEKKE-İ MÜKERREME'NİN FETHİ (H. 20 Ramazan 8/ M. 11ocak 630.)
21/12/2015 - 15:30 HZ. PEYGAMBER (S.A.S.) EFENDİMİZ, İNSANLIĞA YÖN GÖSTEREN BİR KUTUP YILDIZIYDI
11/12/2015 - 12:59 GÖNÜLLER SULTANI MEVLÂNÂ
04/12/2015 - 15:43 NENE HATUN
27/11/2015 - 13:13 AMELLERİN EN SEVİMLİSİ
20/11/2015 - 14:26 SEN ERBAKAN’SIN! …
17/11/2015 - 10:20 SÜTÇÜ İMAM
09/11/2015 - 14:30 KUR’AN-I KERİM’E GÖRE BAZI KAVİMLERİN HELÂK OLUŞ SEBEPLERİ
28/10/2015 - 14:18 ADALET- EMANET VE İŞLERİ EHLİNE VERMEK
20/10/2015 - 11:51 GENÇLERE ÖĞÜTLER
14/10/2015 - 12:24 MEDİNE-İ MÜNEVVERE'YE HİCRET
12/10/2015 - 10:05 Hz. Peygamber (S.A.S.)’in çocuk eğitim metodu
28/09/2015 - 12:29 EĞİTİM-BİLİM VE ÇOCUKLARIMIZ
21/09/2015 - 13:35 HZ. İBRAHİM (A.S.)’İN RÜYASI
15/09/2015 - 13:39 BEN FİLİSTİNLİ ÇOCUK
07/09/2015 - 16:24 EY ŞEHİT!
04/09/2015 - 12:12 SURİYELİ ÇOCUK
31/08/2015 - 10:04 VATAN SEVGİSİ VE 30 AĞUSTOS ZAFER BAYRAMI
25/08/2015 - 17:02 MALAZGİRT ZAFERİMİZ VE SULTAN ALPARSLAN
21/08/2015 - 12:27 İNSANLIĞIN ÖNCÜLERİ: ŞEHİTLER
17/08/2015 - 18:08 AĞIR AĞIR İNTİHAR: SİGARA!
10/08/2015 - 11:24 FECİ BİR ÖLÜMÜ TERCİH ETMEK: UYUŞTURUCU!
03/08/2015 - 13:19 BÜTÜN KÖTÜLÜKLERİN ANASI: ALKOL!
29/07/2015 - 11:00 Kur’an-ı kerim’le’ Konuşan Kadın
16/07/2015 - 04:29 KUR’AN-I KERİM’DE MܒMİNLERİN VASIFLARI
29/06/2015 - 16:21 DOĞU TÜRKİSTAN’A DUA, ÇİN’E LANET!
26/06/2015 - 18:02 ORUÇLU KİMSENİN ÖZELLİKLERİ
23/06/2015 - 14:40 RAMAZAN AYI VE ORUCUN HİKMETLERİ
16/06/2015 - 11:14 RAMAZAN AYINA HAZIRLANMAK
12/06/2015 - 16:38 YÖNETİM NE ZAMAN ÇÖKER?
11/06/2015 - 12:42 BU DEVLET YIKILIR MI?
08/06/2015 - 11:20 SAKIN ZALİMLERE MEYLETMEYİN!
02/06/2015 - 11:17 MܒMİNLERİN YARDIMCISI ALLAH’TIR ZAFER İNANANLARINDIR
26/05/2015 - 10:21 İSTANBUL’UN FETHİ VE FATİH
19/05/2015 - 12:36 DÜNÜ VE BUGÜNÜ İLE GENÇLİĞİMİZ (GENÇLİĞİMİZ BUHRANDAN NASIL KURTULUR?)
12/05/2015 - 10:52 FATİH SULTAN MEHMED (RAHMETULLAHİ ALEYH)
07/05/2015 - 10:40 ANNE RIZÂSI
30/04/2015 - 13:14 Hz. Enes (R.A.)’in Hz. Peygamber (S.A.S.)’le ilgili bir hatırası
16/04/2015 - 12:53 HZ. PEYGAMBER (S.A.S.) EFENDİMİZİN ÇOCUK SEVGİSİ
09/04/2015 - 17:50 SEVGİLİ PEYGAMBER (S.A.S.) EFENDİMİZİN AHLÂKÎ DAVRANIŞLARI
 
Dursun Özbek'ten Arda Turan ve Selçuk İnan açıklaması
ABD'den Kuzey Kore'ye: Çok hızlı bir şekilde savaşa dönüşür
Resmen alay ediyor!
Sanayi hamleleri devrim niteliğindeydi
Emniyet Genel Müdürlüğü: Bülent Tezcan bize sorsaydı bilgi verirdik
“GDO’lu yem” korkutuyor
Dikkat! Tehlikeli ekran
Siyasette “Kesici” formüller…
Öğrencilere 'adab-ı muaşeret' dersi verilmesi için kanun teklifi
EN ÇOK
Yazarlar
Mustafa İŞCAN
Yeni aylıklar istediğiniz banka ve PTT’ye gönderilecek
Mustafa KAYA
Siyasetin Dili
Atilla MEHDİGİL
Bırakın bu inadı da girin tövbe kapısından içeri
İshak BEYAZAY
H.A.A.R.P Projesi ve Chemtrails-1
Feyzullah AYDOĞAN
Öğretmen atamalarında hakkaniyet ve liyakat yerine siyaset iddiası
Ekrem ŞAMA
Tarihten bir gaflet rekoru
Hayati OTYAKMAZ
Neme lâzım be sultânım!
Şeref KAÇMAZ
NORM-ALLEŞ(m)İ – YORUM
Alıntı Yazılar
Mehmet Şevket EYGİ
Netâmeli Konu
Ali Haydar HAKSAL
Kararan İnsanlık Ruhu
Abdullah AKÇAY
Düşünmek herkese iyi gelecek !..
Prof. Dr. Mehmet Seyfettin EROL
BOP’a Karşı “Genişletilmiş Sadabat Paktı”
Zeki CEYHAN
İşler karışık!
Mevlüt ÖZCAN
Sahabe kadınları nasıl yaşadılar?
Mahmut TOPTAŞ
Gerçek dost
Prof.Dr.Ata ATUN
YPG ve KKTC
Prof. Dr. Burhanettin Can
FETÖ ile mücadelede dikkat edilmesi gereken hususlar-1:
İsmail Hakkı AKKİRAZ
Şeytan Görevini Yapıyor
Mustafa YILDIRIM
Öğrencilerin yurt meselesi ya da dikensiz gül bahçesi
Burak KILLIOĞLU
Peynir gemisi…
Şakir TARIM
Baskın seçim; Erken seçim; Adil seçim!
İsmail KILLIOĞLU
Şeytani Saçmalık Ve İblisce Cehalet
İbrahim VELİ
Atalet Ve Kalkışma
Abdülkadir ÖZKAN
İşgalcinin değirmenine su taşımak!
 
Ana Sayfa Günün Haberleri Yazarlar TÜRKİYE POLİTİKA EKONOMİ SPOR DÜNYA SAĞLIK & YAŞAM EĞİTİM BİLİM-TEKNOLOJİ KÜLTÜR-SANAT
Copyright © 2011 TV 5 HABER
Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır.
İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz