2 Şaban 1438 | 28 Nisan 2017
Ana Sayfa Günün Haberleri Yazarlar TÜRKİYE POLİTİKA EKONOMİ SPOR DÜNYA SAĞLIK & YAŞAM EĞİTİM BİLİM-TEKNOLOJİ KÜLTÜR-SANAT
MAKALELER
Savaş ve Akıl
28/09/2016 - 09:17
İsmail KILLIOĞLU

İnsanlığın ve toplumların hayatında savaşı bertaraf etmek, temenninin yanında yönelinmiş bir ideal olarak hemen reddedilmemesi gereken bir düşüncedir, daha doğrusu, genellikle istenilecek bir durumdur. Ama savaşın gerekliliğini, yerine göre zorunluluğunu öngören birtakım düşünceler de ileri sürülmüştür. Sözgelimi savaşın insanlığı içinde bulunduğu ataletten, durağanlıktan, hatta gerilemeye başlanmışlıktan ayıktıracağı, yenileyeceği şeklinde iddialarda bulunulmuştur. Ayrıca savaş ortamında bilimde, düşüncede ve sanatta yeni söylemler çerçevesinde kalıcı ve özgün eserler ortaya konulabileceği, böylelikle kültürel canlanma ve birikimin sağlanacağı dile getirilmiştir. Bunun yanında savaşın yenen ve yenilen tarafların durumları bir tarafa, bir olgu olarak yeni ve farklı bir dünyaya, beklenmedik imkânlara ve fırsatlara kapı açması da göz önüne alınabilecek bir olasılık olarak görülebilir. Daha belirgin kavramlar ve olgular temelinde, mesela iktisadi, siyasi, toplumsal ve kültürel değişimlere yol açabileceği ihtimali üzerinde ayrıntılı değerlendirmeler yapılabilir.

 Bu yöndeki bir yaklaşım, genel olarak, savaş olgusunu, sonuçları itibariyle, mutlaka belli ölçüde yarar sağlayacağı tercihi temelinden hareket etmektedir, denebilir. Elbette savaş birtakım yenilenmelere, canlanmalara, hamlelere, değişim ve farklılıklara yol açabilir ya da bunlara zemin hazırlayabilir. Eğer, sadece tek bir yönde bakılırsa belli bir yarar sağladığı da söylenebilir.

Ancak, diğer yönüne bakılması da gerekir. O da savaşın, yarar getirir gibi göründüğü yerde, aynı zamanda bunun bir zarar olarak da görülebileceği ve değerlendirilebileceğidir. Savaşın getirdiği yenilenmeler, canlanmalar, hamleler, değişim ve farklılıklar, insanlığın ve toplumların gerçekleştirdiği eylem ve güçlerinin olağan ve doğal sınırları içinde ortaya çıkan olgular değildir. Kimi zaman var olma ve yok olma sınırında gerçekleşen olağanüstü eylem ve güçlerdir. Dolayısıyla, burada yarar gibi görünen şey, en azından ikircikli bir yapı ve nitelik sergiler.

Kuşkusuz, insanlığın ve toplumların hayatında savaş olgusunu yok saymak, hele bunu bütünüyle farklı anlam ve değerlere bağlı delillere dayandırmaya çalışmak, mantıklı düşünmenin kabul edebileceği ya da onaylayabileceği bir olgu değildir. Evet, insanlığın ve toplumların uzun tarihinde savaş önemli ve belirleyici bir olgu olarak daima var olmuştur. Sonuçları itibariyle, barış ve barış dönemlerinden daha etkin olarak, savaş ve savaş dönemleri hafızalarda, zihinlerde ve algılarda yer etmiş ve önemli atılım konusu bile olmuştur. Bu durum savaşın gerekliliği, zorunluluğu, doğurduğu sonuçların mutlaka insanlığa ve toplumlara büyük yararlar sağladığı anlamında değerlendirilemez. Bu durum daha çok insanın zihin, hafıza, hayal, algı ve duygu yapısıyla ilgilidir ve çok yönlüdür. Acı ve mutsuzluk veren olay ve durum, zevk ve mutluluk veren olay ve duruma göre insanı daha fazla etkiler.

Alman filozofu Kant, ünlü “Aydınlanma Nedir” adlı makalesinde (tam olarak başlığı: “An Answertothe Question: What is Enlightenment”,1784. James Schmidt: What is Enlightenment, University of California Press, 1996 California-London, s. 58 vd.) “Aydınlanma”yı insanın ergin olup olmamasına, ergin olmayı da, insanın kendi aklını kullanıp kullanmamasına bağlar.

Bu bağlamda ve koşut olarak, savaşa bakılarak değerlendirme yapılabilir(mi). Eğer bir insan ve toplum varlığının bütünlüğü itibariyle var olma ve yok olma, sahip olma ya da yoksun kalma ikilemiyle karşı karşıyaysa, ergin olmanın bir gereği olarak aklını kullanmak suretiyle bir tercihte bulunmalıdır. Bu tercih, bütün seçeneklerin yetersizliği ya da yeterliliği temelinde savaşa yönelebilir ve o anda, orada savaşmak “farz olur”.

Kanaatim ya da temennime göre, İslam dünyasında ya da Müslüman toplumlarda, özellikle de Ortadoğu’da savaşları, ergin olmamaktan, aklın kendi mahiyetine uygun kullanılmamasından kaynaklanmaktadır. Savaşa neden olarak gösterilen gerekçelerin, tam aksine barışı salık verdiği, var olma ve yok olmanın anahtarının bunda olduğu daha açık ve daha kesin bir şekilde savunulabilir.

“Mücadele”, “cihat” kavram ve olgularını, mutlak olarak savaş olgusu içinde mütalaa etmenin yetersiz bir düşünüm ürünü olduğunu sanıyorum.

YORUMLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
26/04/2017 - 09:07 Bir halkoylamasının düşündürdükleri
19/04/2017 - 09:01 Geçmişten geleceğe
12/04/2017 - 09:10 Kurum ve bürokrasi-II
05/04/2017 - 09:03 Kurum ve bürokrasi
22/03/2017 - 09:13 Sıradanlıktan kurtulamamak
08/03/2017 - 09:56 Kör göze sürme çekmek
01/03/2017 - 09:58 “Direnen adam”
22/02/2017 - 09:43 Irmak ve insan
15/02/2017 - 09:09 Önyargı ve açıklık
08/02/2017 - 09:08 Birey ve iktidar
01/02/2017 - 08:58 Amerika’nın Trump’ı
25/01/2017 - 09:13 Bir hukuk felsefecisinin bakışında hukukun görünümü
18/01/2017 - 09:09 Boğulan ideal
04/01/2017 - 09:06 Düşkün yönetimler
28/12/2016 - 09:04 Önyargı ve açıklık
21/12/2016 - 08:59 Dogma ve düşünce
14/12/2016 - 09:10 Şiddetin Örgütlenmesi
07/12/2016 - 09:23 Birkaç Odun
30/11/2016 - 09:55 “Direnç ve özgürlük” ya da “Değirmen yele karşı”
16/11/2016 - 09:01 Geçmişten Geleceğe
26/10/2016 - 09:01 Niçin savaş
19/10/2016 - 09:38 Ucuz kan-II
12/10/2016 - 09:19 Ucuz kan
05/10/2016 - 09:25 Korku ve kural
28/09/2016 - 09:17 Savaş ve Akıl
21/09/2016 - 11:49 Kitap
16/09/2016 - 17:34 Merak ve soru
03/08/2016 - 09:34 Birey olarak insan - II
27/07/2016 - 09:28 Toplumsal ve siyasal olayın mantığı
20/07/2016 - 09:43 Birey olarak insan
13/07/2016 - 09:08 Devletin işlevleri ve birey - ııı
22/06/2016 - 14:48 Devletin işlevi ve birey - ıı
15/06/2016 - 10:30 Devletin işlevleri ve birey - I
09/03/2016 - 12:44 İnsana egemen olmak
01/07/2015 - 10:54 Tuzağa düşmek
22/04/2015 - 11:00 Kutlu Doğum ve Süleyman Çelebi
07/01/2015 - 11:59 Özeleştiri
10/12/2014 - 12:26 Tek Kişilik Parti
26/11/2014 - 11:04 ŞERRİNDEN EMİN OLAMAMAK
05/11/2014 - 11:07 Gelenek ve Gelecek II
16/04/2014 - 14:26 529..
04/09/2013 - 07:42 Kurum yoksunluğu
17/07/2013 - 07:53 “Batıcı Devşirme” sistemi
03/07/2013 - 12:48 Kahramanmaraş üzerine yayınlar ve Yaşar Alparslan
05/06/2013 - 00:11 Şiirin şehrinde
15/05/2013 - 12:20 Ürün de fazla, fiyatlar da
08/05/2013 - 12:52 Necip Fazıl’ı anmak
06/03/2013 - 13:17 Sorun ve yöntemi
20/02/2013 - 14:46 Adaletin gereği
13/02/2013 - 12:43 Küreselleşme ve ahlâk II
23/01/2013 - 14:31 Gerçeksiz algı
09/01/2013 - 09:23 İbn Haldun demişti ki! II
19/12/2012 - 09:41 Siyasal Fatalizm
12/12/2012 - 07:11 Cehalet kıyameti
05/12/2012 - 10:24 Cemil
28/11/2012 - 08:42 Olan, oldurulmak istenen değil mi?
21/11/2012 - 08:01 Kuram mı, uygulama mı?
07/11/2012 - 08:01 Adalet ve Siyaset
31/10/2012 - 10:00 Düşünce ve maytap
24/10/2012 - 11:29 İlkel dürtü
17/10/2012 - 08:19 Suriye Sorunu
10/10/2012 - 00:37 Tek kişilik parti
26/09/2012 - 10:02 Balyoz ve hukuk
19/09/2012 - 01:45 Etki Tepki
12/09/2012 - 09:56 Eksik Olan Sistem Olmasın
05/09/2012 - 09:33 Düşüncenin Çiçeği
29/08/2012 - 09:26 Yeni Devir
 
TSK'dan PKK'ya hava harekatı
Dursun Özbek'ten UEFA müjdesi
Fetönün Askeri Karargahı
Çeçenistan'daki saldırıyı DEAŞ üstlendi
Son bir haftada 26 terörist öldürüldü
300 AK Partili isim CHP'ye geçti
Trabzonspor'da rakipler aynı, puanlar farklı
Avrupa yaz saatine geçiyor!
Kahraman şehit Halisdemir'e büyük ayıp!
EN ÇOK
Yazarlar
Mustafa GEÇER
TÜRKİYE’NİN BATILILAŞMA SORUNU
Atilla MEHDİGİL
Bu Millet Gök Kubbe’yi başınıza geçirir!..
Hayati OTYAKMAZ
MUTLU OLMAK İÇİN!
Feyzullah AYDOĞAN
MİLLİ GÖRÜŞ ÖZGÜVENİ
Ekrem ŞAMA
Referandum gözlemcileri
Mustafa BİLGEN
Hz PEYGAMBER (s.a.v.)’İN SİYASETÇİYE ÖĞÜTLERİ
Şeref KAÇMAZ
DEĞİŞTİRİ - YORUM
Mustafa KAYA
Arpacıya Borç Eden Ahırını Tez Satar
İshak BEYAZAY
İçimizdeki put
Mustafa İŞCAN
SGK prim ödeme tarihi değişti mi?
Uzm.Dr. Ali AYDIN
Soğuk Parmaklar Hangi Hastalıklarda Görülür
Alıntı Yazılar
Mehmet Şevket EYGİ
Hepsinden Devlet Sorumludur
Abdullah AKÇAY
Düşünmek herkese iyi gelecek !..
Yusuf KAPLAN
Kilise saldırıları: İhvan’ı bitirme tezgâhı...
Ali Haydar HAKSAL
Süreci doğru algılamak -ı-
Prof. Dr. Mehmet Seyfettin EROL
“Buçuk Savaş”ta Başlangıç Vuruşu...
Zeki CEYHAN
Günlerdir bekliyoruz!
Mevlüt ÖZCAN
Evlilik bir “ibadet”tir
Mahmut TOPTAŞ
Sisifos tipi gavurluk
Prof.Dr.Ata ATUN
Kıbrıs’ta Rum olmayana yer yoktur
Prof. Dr. Burhanettin Can
Kadife darbe sürecinde yeni bir dönem-1: Dikkat
Akif EMRE
ABD’nin müdahale kapasitesi
İsmail Hakkı AKKİRAZ
Müstakim olan yolda yürümek
Mustafa YILDIRIM
Görüşmelerin kayıt altına alınması ne işe yarıyor?
Burak KILLIOĞLU
Uzlaşma olmadan nasıl olacak?
Şakir TARIM
Erbakan Ödülleri; Milli Görüş ihtiyacı
İsmail KILLIOĞLU
Bir halkoylamasının düşündürdükleri
İbrahim VELİ
Yüzde 49’u anlamak
Abdülkadir ÖZKAN
Batı (ABD ve AB) dürüst değil!..
 
Ana Sayfa Günün Haberleri Yazarlar TÜRKİYE POLİTİKA EKONOMİ SPOR DÜNYA SAĞLIK & YAŞAM EĞİTİM BİLİM-TEKNOLOJİ KÜLTÜR-SANAT
Copyright © 2011 TV 5 HABER
Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır.
İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz