29 Muharrem 1439 | 20 Ekim 2017
Ana Sayfa Günün Haberleri Yazarlar TÜRKİYE POLİTİKA EKONOMİ SPOR DÜNYA SAĞLIK & YAŞAM EĞİTİM BİLİM-TEKNOLOJİ KÜLTÜR-SANAT
MAKALELER
Birey olarak insan - II
03/08/2016 - 09:34
İsmail KILLIOĞLU

Kavram ya da ilkeyle olgu arasındaki ilişkiyi farklı yol ya da yöntem temelinde kurmak mümkündür. Buna bağlı olarak kurulan ilişki nedeniyle varılan veya elde edilen sonucun, yani değerlendirme ya da yargının farklı olması da kaçınılmazdır. Bu durum bilgi, bilim, düşünce ve yöntem meselelerinin tartışmasına götürür bizi. Zaten bu meselelerin her daim tartışmaya açık olması, varılan sonucun, yani yapılan değerlendirmelerin ve yargıların değişme istidadını bizzat mahiyetinde barındırdığı anlamına gelir. Bilim, düşünce, kısaca kültür ve uygarlık tarihi dediğimiz disiplinlerin varlık nedeni, bir anlamda bundan kaynaklanmaktadır. Önemli olan, demek ki, kavram ya da ilkeyle olgu arasındaki ilişkiyi kurarken bunun şartlarını, nedenlerini, ihtiyaç ve uygunluklarını doğru tesbit edebilmektir.

İnsan kavramını, bu bağlamda irdelemeye çalıştığımızda, çeşitli yol ve yönteme başvurmak mümkündür. Sözgelimi mantık açısından insanı konuşan ya da düşünen varlık olarak tanımlamak suretiyle, ortak nitelikleri olan diğer canlılardan (hayvan ve bitkilerden) ayırabiliriz. Nitekim Aristoteles’in canlı kavramına dayanarak yaptığı insan, hayvan ve bitki ayrımı (ki “ruh” olarak adlandırılan canlılığın kaynağını “entelekhia” şeklinde nitelemekteydi), İslam düşüncesinde ve Batı Skolastiğinde, hatta Yeniçağlarda bile temel alınmıştı. Buna karşılık psikoloji, yoğun tartışmalara ve birbirine karşıt öğretilerin ortaya çıkmasına kaynaklık eden “ruh” olgusunu esas alarak farklı anlamlara gelen kavramlaştırmalara gidecektir. Biyoloji bilimiyse “canlı organizma” olgusundan hareketle insanı bir organizma sistemi bütünlüğü içinde kavramaya ve açıklamaya çalışacaktır. Elbette bu ve benzer yaklaşımlar, bilim ve düşüncenin diğer alanlarında etkisini göstereceği gibi, özellikle bütüncül bir bakış açısına sahip olduğu iddiasını öteden beri taşıyan felsefe alanında da geniş bir kabul görecektir. Ancak o bilimlerin ortaya koyduğu kavram, ilke ve veriler, bakış açısı çerçevesinde yeniden tanımlanacak, farklı düzlemlerde değerlendirilecek ve ona göre yargılar kurulacaktır.

Somutlaştırmak için siyaset, ahlak, din, iktisat ve hukuk alanlarındaki kavranılışları üzerinde durulabilir. Kabaca siyaset alanında insan olgu ve kavramı, yöneten ve yönetilen nitelemesiyle kavranılmaktadır. Burada anlaşılan insan kavramı, aslında mantık kuralları temelinde tanımlanmış “soyut” bir insan kavramı ya da ilkesidir. Onun bir takım niteliklere ve özelliklere sahip olduğu çıkarımından hareketle, yöneten/ler/in izleyecekleri yol ve yöntemler, takınacakları veya takınmaları gereken tavırlar vb tesbit edilmektedir. Siyaset ve siyaset felsefesine ilişkin eserlerde bu konuyla ilgili sayısız tavsiyelere, tespitlere, kurallara rastlıyoruz. Aynı şekilde yönetilenlerin itaat etmeleri gereken kurallar, itaat etmelerinin neden şart ve sonuçları, yine soyut insan kavramından hareketle açıklanmaya çalışılır. İnsanın toplumsal bir varlık olduğu, düzene mutlak ihtiyaç duyduğu, kural ve buyruklara uymadığı takdirde maddi ve manevi bakımdan yaşayışının olumsuz bir seyir izleyeceği vb daha birçok nedenler üzerinde ayrıntılı bir şekilde durulur.

Gerçekten tarihi süreç içinde yönetimlerin mahiyet ve niteliklerini anlamaya yöneldiğimizde, temelde soyutlanmış bir insan kavrayışının uzun bir süre hâkim konumda olduğunu ve uygulamaların da bu doğrultuda gerçekleştiğini gözlemlemek mümkündür. Öyle ki, herhangi bir yönetimin, mesela İngiltere Krallığıyla, Fransız Krallığının, Magna Carta (1215) ile Bill of Rights (1648)’ların birbirinden farkları yanında, Fransız Devrimi (1789) ve sonraki gelişmeleri doğru bir şekilde irdelemek istediğimizde insanın soyutlanmış bir kavram olarak kavranıp kavranmadığı olgusuyla karşılaşırız. Keza Amerika Bağımsızlık Hareket ve Bildirileriyle Fransız Devrimi ve “İnsan Hakları Evrensel Bildirisi” arasındaki esaslı farkı da tesbit etmede bu kavrayışın belirleyici olduğu görülebilir.

Koşut bağlamda bizdeki 1876 Kanun-i Esasi ile 1924, 1924 ile 1961, 1961 ile 1980 ve sonrası anayasalarında ve değişikliklerinde insanın soyut kavranışının tezahürlerini dikkate almadan sağlıklı bir değerlendirmeye varılamayacağı, burada hemen söylenmelidir.

YORUMLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
18/10/2017 - 10:15 Bütüncül bakabilmek-2
06/09/2017 - 09:38 Sorgulama ve Yenileme
30/08/2017 - 09:40 Yetenek ve kişilik
23/08/2017 - 09:58 Trump’ın Amerikası
16/08/2017 - 09:17 Şeytani Saçmalık Ve İblisce Cehalet
09/08/2017 - 09:11 Kamu Ve Erdemi
02/08/2017 - 09:19 Aşılanan şiir
26/07/2017 - 09:22 Kör göze sürme çekmek
19/07/2017 - 09:09 İnsana bakmak
05/07/2017 - 09:09 Örgütsüz emek
28/06/2017 - 08:53 Batı çöker mi?
21/06/2017 - 11:00 İktidar ve devlet
14/06/2017 - 09:50 Sorgulama ve özeleştiri
07/06/2017 - 09:39 Uluslararası hukuk ve Filistinli esirler
31/05/2017 - 10:17 Açlık
24/05/2017 - 15:07 Evin içi
17/05/2017 - 09:16 “Ağaç kesen, baş keser”
10/05/2017 - 09:19 Kamu bilinci
26/04/2017 - 09:07 Bir halkoylamasının düşündürdükleri
19/04/2017 - 09:01 Geçmişten geleceğe
12/04/2017 - 09:10 Kurum ve bürokrasi-II
05/04/2017 - 09:03 Kurum ve bürokrasi
22/03/2017 - 09:13 Sıradanlıktan kurtulamamak
08/03/2017 - 09:56 Kör göze sürme çekmek
01/03/2017 - 09:58 “Direnen adam”
22/02/2017 - 09:43 Irmak ve insan
15/02/2017 - 09:09 Önyargı ve açıklık
08/02/2017 - 09:08 Birey ve iktidar
01/02/2017 - 08:58 Amerika’nın Trump’ı
25/01/2017 - 09:13 Bir hukuk felsefecisinin bakışında hukukun görünümü
18/01/2017 - 09:09 Boğulan ideal
04/01/2017 - 09:06 Düşkün yönetimler
28/12/2016 - 09:04 Önyargı ve açıklık
21/12/2016 - 08:59 Dogma ve düşünce
14/12/2016 - 09:10 Şiddetin Örgütlenmesi
07/12/2016 - 09:23 Birkaç Odun
30/11/2016 - 09:55 “Direnç ve özgürlük” ya da “Değirmen yele karşı”
16/11/2016 - 09:01 Geçmişten Geleceğe
26/10/2016 - 09:01 Niçin savaş
19/10/2016 - 09:38 Ucuz kan-II
12/10/2016 - 09:19 Ucuz kan
05/10/2016 - 09:25 Korku ve kural
28/09/2016 - 09:17 Savaş ve Akıl
21/09/2016 - 11:49 Kitap
16/09/2016 - 17:34 Merak ve soru
03/08/2016 - 09:34 Birey olarak insan - II
27/07/2016 - 09:28 Toplumsal ve siyasal olayın mantığı
20/07/2016 - 09:43 Birey olarak insan
13/07/2016 - 09:08 Devletin işlevleri ve birey - ııı
22/06/2016 - 14:48 Devletin işlevi ve birey - ıı
15/06/2016 - 10:30 Devletin işlevleri ve birey - I
09/03/2016 - 12:44 İnsana egemen olmak
01/07/2015 - 10:54 Tuzağa düşmek
22/04/2015 - 11:00 Kutlu Doğum ve Süleyman Çelebi
07/01/2015 - 11:59 Özeleştiri
10/12/2014 - 12:26 Tek Kişilik Parti
26/11/2014 - 11:04 ŞERRİNDEN EMİN OLAMAMAK
05/11/2014 - 11:07 Gelenek ve Gelecek II
16/04/2014 - 14:26 529..
04/09/2013 - 07:42 Kurum yoksunluğu
17/07/2013 - 07:53 “Batıcı Devşirme” sistemi
03/07/2013 - 12:48 Kahramanmaraş üzerine yayınlar ve Yaşar Alparslan
05/06/2013 - 00:11 Şiirin şehrinde
15/05/2013 - 12:20 Ürün de fazla, fiyatlar da
08/05/2013 - 12:52 Necip Fazıl’ı anmak
06/03/2013 - 13:17 Sorun ve yöntemi
20/02/2013 - 14:46 Adaletin gereği
13/02/2013 - 12:43 Küreselleşme ve ahlâk II
23/01/2013 - 14:31 Gerçeksiz algı
09/01/2013 - 09:23 İbn Haldun demişti ki! II
19/12/2012 - 09:41 Siyasal Fatalizm
12/12/2012 - 07:11 Cehalet kıyameti
05/12/2012 - 10:24 Cemil
28/11/2012 - 08:42 Olan, oldurulmak istenen değil mi?
21/11/2012 - 08:01 Kuram mı, uygulama mı?
07/11/2012 - 08:01 Adalet ve Siyaset
31/10/2012 - 10:00 Düşünce ve maytap
24/10/2012 - 11:29 İlkel dürtü
17/10/2012 - 08:19 Suriye Sorunu
10/10/2012 - 00:37 Tek kişilik parti
26/09/2012 - 10:02 Balyoz ve hukuk
19/09/2012 - 01:45 Etki Tepki
12/09/2012 - 09:56 Eksik Olan Sistem Olmasın
05/09/2012 - 09:33 Düşüncenin Çiçeği
29/08/2012 - 09:26 Yeni Devir
 
Erdoğan: Melih Gökçek'e, Balıkesir ve Bursa'ya istifa talebimiz iletildi, direnirlerse neticesi ağır olur
Trollenen yazar Abdulkadir Selvi yazdı: Melih Gökçek'in yerine kim geliyor?
Flaş... Melih Gökçek'ten veda gibi sözler: Verilen imkanlarla bunları yaptık...
Erdoğan, 3 belediye başkanına seslendi: Topbaş gibi yapın
Erdoğan'dan ABD'ye: Biz size muhtaç değiliz
Erdoğan'dan bedelli askerlik açıklaması
Açık öğretim liselerinde yeni model bağış zorunlu eğitim! | Okullar ne zaman açılıyor?
Emniyet Genel Müdürlüğü açıkladı: Sporda şiddeti özendiren sosyal medya hesaplarına takip
Var bir bit yeniği
EN ÇOK
Yazarlar
Hayati OTYAKMAZ
ZENGİN KİM?
Mustafa KAYA
Sağım Solum Sobe
Atilla MEHDİGİL
'Birleşmiş Milletler' hangi amaçla kuruldu?
İshak BEYAZAY
Ortadoğu Ve Judia Kürtler-1
Feyzullah AYDOĞAN
ÖZGÜR DÜNYA KÂBE’DEN BAŞLAR
Ekrem ŞAMA
Amerika demek, entrika demek
Mustafa İŞCAN
Kalp krizi de artık iş kazası sayılıyor
Şeref KAÇMAZ
NORM-ALLEŞ(m)İ – YORUM
Alıntı Yazılar
Mehmet Şevket EYGİ
Politikanın Dışında ve Üzerinde Kalmak
Ali Haydar HAKSAL
Kısır Döngü: Bitmeyen ölümler
Abdullah AKÇAY
Düşünmek herkese iyi gelecek !..
Prof. Dr. Mehmet Seyfettin EROL
Barzani “Sarı Öküz” mü?
Zeki CEYHAN
Ekonomi tökezlemeye görsün!
Mevlüt ÖZCAN
TV’lerdeki tartışma programları
Mahmut TOPTAŞ
Deist’lerin önderi Ebucehil’dir
Prof.Dr.Ata ATUN
Kredilerde, “Hayat Sigortası” aldatmacası
Prof. Dr. Burhanettin Can
Kuzey Irak Referandumu - 2: Türkiye'nin dil ve üslup sorunu
İsmail Hakkı AKKİRAZ
AB cahiliyeti ve bize giydirdiği gömlek
Mustafa YILDIRIM
Sessiz çığlık
Burak KILLIOĞLU
Yorgun…
Şakir TARIM
Arakan Ve Tarihin Çağrısı
İsmail KILLIOĞLU
Bütüncül bakabilmek-2
İbrahim VELİ
Kolaylaştırmak ve müjdelemek için “ilk adım”!
Abdülkadir ÖZKAN
Bir taraf düzeltilirken öbür tarafı yıkmamalı
 
Ana Sayfa Günün Haberleri Yazarlar TÜRKİYE POLİTİKA EKONOMİ SPOR DÜNYA SAĞLIK & YAŞAM EĞİTİM BİLİM-TEKNOLOJİ KÜLTÜR-SANAT
Copyright © 2011 TV 5 HABER
Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır.
İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz