22 Rebiü'l-Evvel 1439 | 11 Aralık 2017
Ana Sayfa Günün Haberleri Yazarlar TÜRKİYE POLİTİKA EKONOMİ SPOR DÜNYA SAĞLIK & YAŞAM EĞİTİM BİLİM-TEKNOLOJİ KÜLTÜR-SANAT
MAKALELER
Birey olarak insan - II
03/08/2016 - 09:34
İsmail KILLIOĞLU

Kavram ya da ilkeyle olgu arasındaki ilişkiyi farklı yol ya da yöntem temelinde kurmak mümkündür. Buna bağlı olarak kurulan ilişki nedeniyle varılan veya elde edilen sonucun, yani değerlendirme ya da yargının farklı olması da kaçınılmazdır. Bu durum bilgi, bilim, düşünce ve yöntem meselelerinin tartışmasına götürür bizi. Zaten bu meselelerin her daim tartışmaya açık olması, varılan sonucun, yani yapılan değerlendirmelerin ve yargıların değişme istidadını bizzat mahiyetinde barındırdığı anlamına gelir. Bilim, düşünce, kısaca kültür ve uygarlık tarihi dediğimiz disiplinlerin varlık nedeni, bir anlamda bundan kaynaklanmaktadır. Önemli olan, demek ki, kavram ya da ilkeyle olgu arasındaki ilişkiyi kurarken bunun şartlarını, nedenlerini, ihtiyaç ve uygunluklarını doğru tesbit edebilmektir.

İnsan kavramını, bu bağlamda irdelemeye çalıştığımızda, çeşitli yol ve yönteme başvurmak mümkündür. Sözgelimi mantık açısından insanı konuşan ya da düşünen varlık olarak tanımlamak suretiyle, ortak nitelikleri olan diğer canlılardan (hayvan ve bitkilerden) ayırabiliriz. Nitekim Aristoteles’in canlı kavramına dayanarak yaptığı insan, hayvan ve bitki ayrımı (ki “ruh” olarak adlandırılan canlılığın kaynağını “entelekhia” şeklinde nitelemekteydi), İslam düşüncesinde ve Batı Skolastiğinde, hatta Yeniçağlarda bile temel alınmıştı. Buna karşılık psikoloji, yoğun tartışmalara ve birbirine karşıt öğretilerin ortaya çıkmasına kaynaklık eden “ruh” olgusunu esas alarak farklı anlamlara gelen kavramlaştırmalara gidecektir. Biyoloji bilimiyse “canlı organizma” olgusundan hareketle insanı bir organizma sistemi bütünlüğü içinde kavramaya ve açıklamaya çalışacaktır. Elbette bu ve benzer yaklaşımlar, bilim ve düşüncenin diğer alanlarında etkisini göstereceği gibi, özellikle bütüncül bir bakış açısına sahip olduğu iddiasını öteden beri taşıyan felsefe alanında da geniş bir kabul görecektir. Ancak o bilimlerin ortaya koyduğu kavram, ilke ve veriler, bakış açısı çerçevesinde yeniden tanımlanacak, farklı düzlemlerde değerlendirilecek ve ona göre yargılar kurulacaktır.

Somutlaştırmak için siyaset, ahlak, din, iktisat ve hukuk alanlarındaki kavranılışları üzerinde durulabilir. Kabaca siyaset alanında insan olgu ve kavramı, yöneten ve yönetilen nitelemesiyle kavranılmaktadır. Burada anlaşılan insan kavramı, aslında mantık kuralları temelinde tanımlanmış “soyut” bir insan kavramı ya da ilkesidir. Onun bir takım niteliklere ve özelliklere sahip olduğu çıkarımından hareketle, yöneten/ler/in izleyecekleri yol ve yöntemler, takınacakları veya takınmaları gereken tavırlar vb tesbit edilmektedir. Siyaset ve siyaset felsefesine ilişkin eserlerde bu konuyla ilgili sayısız tavsiyelere, tespitlere, kurallara rastlıyoruz. Aynı şekilde yönetilenlerin itaat etmeleri gereken kurallar, itaat etmelerinin neden şart ve sonuçları, yine soyut insan kavramından hareketle açıklanmaya çalışılır. İnsanın toplumsal bir varlık olduğu, düzene mutlak ihtiyaç duyduğu, kural ve buyruklara uymadığı takdirde maddi ve manevi bakımdan yaşayışının olumsuz bir seyir izleyeceği vb daha birçok nedenler üzerinde ayrıntılı bir şekilde durulur.

Gerçekten tarihi süreç içinde yönetimlerin mahiyet ve niteliklerini anlamaya yöneldiğimizde, temelde soyutlanmış bir insan kavrayışının uzun bir süre hâkim konumda olduğunu ve uygulamaların da bu doğrultuda gerçekleştiğini gözlemlemek mümkündür. Öyle ki, herhangi bir yönetimin, mesela İngiltere Krallığıyla, Fransız Krallığının, Magna Carta (1215) ile Bill of Rights (1648)’ların birbirinden farkları yanında, Fransız Devrimi (1789) ve sonraki gelişmeleri doğru bir şekilde irdelemek istediğimizde insanın soyutlanmış bir kavram olarak kavranıp kavranmadığı olgusuyla karşılaşırız. Keza Amerika Bağımsızlık Hareket ve Bildirileriyle Fransız Devrimi ve “İnsan Hakları Evrensel Bildirisi” arasındaki esaslı farkı da tesbit etmede bu kavrayışın belirleyici olduğu görülebilir.

Koşut bağlamda bizdeki 1876 Kanun-i Esasi ile 1924, 1924 ile 1961, 1961 ile 1980 ve sonrası anayasalarında ve değişikliklerinde insanın soyut kavranışının tezahürlerini dikkate almadan sağlıklı bir değerlendirmeye varılamayacağı, burada hemen söylenmelidir.

YORUMLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
06/12/2017 - 08:59 Çiftçi ve Toprak
22/11/2017 - 09:58 Üç kitap dolayısıyla
15/11/2017 - 09:38 Kural ve hayat
08/11/2017 - 09:47 Eşyanın tabiatı
01/11/2017 - 08:27 Bilgi ve...
25/10/2017 - 09:40 “İnsan çalan eşkiya”
18/10/2017 - 10:15 Bütüncül bakabilmek-2
06/09/2017 - 09:38 Sorgulama ve Yenileme
30/08/2017 - 09:40 Yetenek ve kişilik
23/08/2017 - 09:58 Trump’ın Amerikası
16/08/2017 - 09:17 Şeytani Saçmalık Ve İblisce Cehalet
09/08/2017 - 09:11 Kamu Ve Erdemi
02/08/2017 - 09:19 Aşılanan şiir
26/07/2017 - 09:22 Kör göze sürme çekmek
19/07/2017 - 09:09 İnsana bakmak
05/07/2017 - 09:09 Örgütsüz emek
28/06/2017 - 08:53 Batı çöker mi?
21/06/2017 - 11:00 İktidar ve devlet
14/06/2017 - 09:50 Sorgulama ve özeleştiri
07/06/2017 - 09:39 Uluslararası hukuk ve Filistinli esirler
31/05/2017 - 10:17 Açlık
24/05/2017 - 15:07 Evin içi
17/05/2017 - 09:16 “Ağaç kesen, baş keser”
10/05/2017 - 09:19 Kamu bilinci
26/04/2017 - 09:07 Bir halkoylamasının düşündürdükleri
19/04/2017 - 09:01 Geçmişten geleceğe
12/04/2017 - 09:10 Kurum ve bürokrasi-II
05/04/2017 - 09:03 Kurum ve bürokrasi
22/03/2017 - 09:13 Sıradanlıktan kurtulamamak
08/03/2017 - 09:56 Kör göze sürme çekmek
01/03/2017 - 09:58 “Direnen adam”
22/02/2017 - 09:43 Irmak ve insan
15/02/2017 - 09:09 Önyargı ve açıklık
08/02/2017 - 09:08 Birey ve iktidar
01/02/2017 - 08:58 Amerika’nın Trump’ı
25/01/2017 - 09:13 Bir hukuk felsefecisinin bakışında hukukun görünümü
18/01/2017 - 09:09 Boğulan ideal
04/01/2017 - 09:06 Düşkün yönetimler
28/12/2016 - 09:04 Önyargı ve açıklık
21/12/2016 - 08:59 Dogma ve düşünce
14/12/2016 - 09:10 Şiddetin Örgütlenmesi
07/12/2016 - 09:23 Birkaç Odun
30/11/2016 - 09:55 “Direnç ve özgürlük” ya da “Değirmen yele karşı”
16/11/2016 - 09:01 Geçmişten Geleceğe
26/10/2016 - 09:01 Niçin savaş
19/10/2016 - 09:38 Ucuz kan-II
12/10/2016 - 09:19 Ucuz kan
05/10/2016 - 09:25 Korku ve kural
28/09/2016 - 09:17 Savaş ve Akıl
21/09/2016 - 11:49 Kitap
16/09/2016 - 17:34 Merak ve soru
03/08/2016 - 09:34 Birey olarak insan - II
27/07/2016 - 09:28 Toplumsal ve siyasal olayın mantığı
20/07/2016 - 09:43 Birey olarak insan
13/07/2016 - 09:08 Devletin işlevleri ve birey - ııı
22/06/2016 - 14:48 Devletin işlevi ve birey - ıı
15/06/2016 - 10:30 Devletin işlevleri ve birey - I
09/03/2016 - 12:44 İnsana egemen olmak
01/07/2015 - 10:54 Tuzağa düşmek
22/04/2015 - 11:00 Kutlu Doğum ve Süleyman Çelebi
07/01/2015 - 11:59 Özeleştiri
10/12/2014 - 12:26 Tek Kişilik Parti
26/11/2014 - 11:04 ŞERRİNDEN EMİN OLAMAMAK
05/11/2014 - 11:07 Gelenek ve Gelecek II
16/04/2014 - 14:26 529..
04/09/2013 - 07:42 Kurum yoksunluğu
17/07/2013 - 07:53 “Batıcı Devşirme” sistemi
03/07/2013 - 12:48 Kahramanmaraş üzerine yayınlar ve Yaşar Alparslan
05/06/2013 - 00:11 Şiirin şehrinde
15/05/2013 - 12:20 Ürün de fazla, fiyatlar da
08/05/2013 - 12:52 Necip Fazıl’ı anmak
06/03/2013 - 13:17 Sorun ve yöntemi
20/02/2013 - 14:46 Adaletin gereği
13/02/2013 - 12:43 Küreselleşme ve ahlâk II
23/01/2013 - 14:31 Gerçeksiz algı
09/01/2013 - 09:23 İbn Haldun demişti ki! II
19/12/2012 - 09:41 Siyasal Fatalizm
12/12/2012 - 07:11 Cehalet kıyameti
05/12/2012 - 10:24 Cemil
28/11/2012 - 08:42 Olan, oldurulmak istenen değil mi?
21/11/2012 - 08:01 Kuram mı, uygulama mı?
07/11/2012 - 08:01 Adalet ve Siyaset
31/10/2012 - 10:00 Düşünce ve maytap
24/10/2012 - 11:29 İlkel dürtü
17/10/2012 - 08:19 Suriye Sorunu
10/10/2012 - 00:37 Tek kişilik parti
26/09/2012 - 10:02 Balyoz ve hukuk
19/09/2012 - 01:45 Etki Tepki
12/09/2012 - 09:56 Eksik Olan Sistem Olmasın
05/09/2012 - 09:33 Düşüncenin Çiçeği
29/08/2012 - 09:26 Yeni Devir
 
Erbakan Hoca'nın yıllar önce yaptığı ikaz: Kudüs'ün başkent ilanı sonrası planlanan küstah adım!
Temel Karamollaoğlu: ABD ve İsrail’e karşı atılacak her adımın arkasındayız
Beyaz Saray: Trump, ABD'nin Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıdığını ilan edecek
Sanal paralar caiz değil!
Oğuzhan Asiltürk: Davet etmekten vazgeçmeyiz
Güney Afrika’da çocuklar tehlike altında
İlahiyat kararı emsal olmasın
TSK seher vakti Asos'a bomba yağdırdı!
Öğrenciyken bile İslam Birliği’ni planlıyordu
EN ÇOK
Yazarlar
Atilla MEHDİGİL
Kudüs sizi bekliyor Kudüs! (Jerusalem is waiting for you Jerusalem!)
Mustafa KAYA
‘Gitme Turnam Vuracaklar’
İshak BEYAZAY
Anka kuşu sandıklarımız
Feyzullah AYDOĞAN
KUDÜS DAVASI ÜMMETİ BİRLEŞTİRECEKTİR
Ekrem ŞAMA
Kurtuluş savaşında iç kavga
Şeref KAÇMAZ
ORTA DOĞU’DA OYNU – YORUM
Mustafa İŞCAN
3600 gün ile herkes emekli olur mu?
Hayati OTYAKMAZ
SEVGİLİ PEYGAMBER EFENDİMİZ (S.A.S.)
Alıntı Yazılar
Mehmet Şevket EYGİ
İslam’da İtaat Kültürü
Ali Haydar HAKSAL
Kudüs-ı Şerif ey aziz belde
Abdullah AKÇAY
Düşünmek herkese iyi gelecek !..
Prof. Dr. Mehmet Seyfettin EROL
“Başkent Kudüs” Üzerinden “Büyük İsrail Devleti” İlan Edilmek İsteniliyor!
Zeki CEYHAN
Sadece Netanyahu!
Mevlüt ÖZCAN
Siyonizm dünyaya çomak sokuyor
Mahmut TOPTAŞ
Siyonistlerin işini Amerika bitirecek
Prof.Dr.Ata ATUN
Rumların Enerji İttifakı
Prof. Dr. Burhanettin Can
Şer ittifakının psikolojik savaş makinesinin dişlisi olmamak
İsmail Hakkı AKKİRAZ
ABD Kudüs’e toslarsa müslümanlar uyanır
Mustafa YILDIRIM
İçi boşaltılan kavramlar – 1: Muhafazakârlık
Burak KILLIOĞLU
Kudüs’e uzanan eller…
Şakir TARIM
Kudüs’te bıçak kemiğe dayanırsa!..
İsmail KILLIOĞLU
Çiftçi ve Toprak
İbrahim VELİ
Çıkış’ın Rabia’sı
Abdülkadir ÖZKAN
Kudüs’ü savunmak tüm Müslümanların sorumluluğu
 
Ana Sayfa Günün Haberleri Yazarlar TÜRKİYE POLİTİKA EKONOMİ SPOR DÜNYA SAĞLIK & YAŞAM EĞİTİM BİLİM-TEKNOLOJİ KÜLTÜR-SANAT
Copyright © 2011 TV 5 HABER
Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır.
İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz