3 Cemaziye'l-Evvel 1439 | 20 Ocak 2018
Ana Sayfa Günün Haberleri Yazarlar TÜRKİYE POLİTİKA EKONOMİ SPOR DÜNYA SAĞLIK & YAŞAM EĞİTİM BİLİM-TEKNOLOJİ KÜLTÜR-SANAT
MAKALELER
...Dolayısıyla
10/01/2018 - 08:45
İsmail KILLIOĞLU

Başlıkta, “dolayısıyla”dan önce bir kelimenin olması gerekir diye hemen düşünülecektir. Genel olarak doğrudan olabileceği gibi, geçen hafta birden dünya kamuoyunu harekete geçiren “protesto” olayları dolayısıyla “İran” kelimesini bir özne olarak koymak söz konusu edilebilir. İlk elden, ortaya çıkan protesto olayları bağlamında İran’daki, özellikle yönetim yapısı üzerinde irdelemede bulunmak söz konusu edilecek olsaydı “İran Dolayısıyla” bir nitelendirmede bulunmak mümkündür. Ancak, anlaşılacağı üzere böyle bir nitelendirme, kapsamlı ve birbiriyle bağlantılı düşünülmesişart olan birkaç konu başlığı altında ele alınmayı gerektirir. Gerçekte, bu tarz araştırmalar, özellikle Türkiye bakımından büyük bir ihtiyaç olarak ortada durmaktadır. Belki, belli ve sınırlı alanlar itibariyle üniversitelerde birtakım bilimsel araştırmalar yapılmış olabilir. Sözgelimi siyaset bilimiyle ilişkili alanlarda, ilahiyatın ilgili alanlarında bu tür araştırmalara yer verileceği beklenebilir. Anlaşılacağı üzere, bizde akademik çalışmaların genel, güncel ve acil özellik taşıyan düşünce alanına etkide bulunması pek sınırlıdır ve zaman itibariyle de pek uyumlu bir seyir izlemeyebilmektedir. Ayrıca İlahiyat Fakültelerinde, ilahiyat müfredatı kendine özgü bir “klasiklik”i temel almayı bir ihtiyaç olarak gördüğü için, tarihselliği genel bir bakış açısı şeklinde öncelikle benimsemek durumunda kalmaktadır. Dolayısıyla, güncel yaklaşımı, kaçınılmaz olarak sınırlanmaktadır.
Genel düşünce alanında, özellikle Şahlık rejimini ortadan kaldıran Devrim, belirli önkabuller bağlamında kavranmaya ve açıklanmaya konu edilegelmiştir. Kuşkusuz, bu tür yaklaşımların olması ve ifade edilmesinin de bir anlamı vardır. Öyle ki, Devrim’in etkisiyle, sözgelimi “Muta Nikâhı” gibi, bütünüyle Fıkhi bir sorun, bireysel düzlemde bir çözüm şeklinde algılanmış, üstelik uygulanma örneği olarak gerçekleştirilmiştir. ‘80’li yıllarda İstanbul Teknik Üniversitesi’ne bağlı Sakarya Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi’nde, öğrenciler arasında birkaç örneğin yaşanmışlığı söz konusu olmuştu. Tanıdık bazı yazar arkadaşların çıkarttıkları dergilerde “Devrim” taraftarlığı, farkında olunmadan itikat boyutunda bir sorun gibi algılanmaya başlanmıştı. Bunlardan bazılarının, sonraki yıllarda, uç yönlere savrulduklarını gözlemlediğimde, yeteneklerinin nasıl heba edildiğini üzüntüyle izledim.

 
 

Düşünce alanında uzmanlaşma, her zaman verimli olmayabilir gözükse de, bilim alanında uzmanlaşma olmazsa olmaz, sine quonon, bir ilkedir. Aslında, genel olarak düşünce alanında, eğer bir düşünür, hareket noktası olarak belli bir alanda yoğunlaşmamış ise, diğer alanlardaki çıkarımları (istidlalleri), değerlendirme ve yorumları, belki o anda ihtiyaca cevap verir görünse bile, bütün itibariyle, eninde sonunda bir uyumsuzluğu içinde taşımaktan kurtulamaz. Bilim alanında böyle bir yaklaşım, o kimsenin bilimsel kimliğini ve araştırmasını tartışmanın ötesinde, değersiz nitelemesinin konusu haline getirir.

Son olarak İran’da meydana gelen protesto harekelerini, bir olay/olgu olarak göz önünde tutarak, siyasi, iktisadi olguların toplumsal tezahürü bağlamında gözlemlemek, bir dereceye kadar mümkün olmalıdır. Siyasi bakımdan bir toplumda farklı kurumlar ve kurallar temelinde toplumsal örgütlenme yapılması, o toplumun diğer alanlarındaki kurumlar ve kurallar ile, kısaca, tarihi ve kültürel birikimiyle uyumlu bir denge kurmayı gerektirir. Olgulara bakıldığında, İran’da Devrim’in dayandığı düşünce (ide) ile bunun toplumsal algılanması arasında tam bir örtüşmenin gerçekleştiği kesin olarak ileri sürülemez gibi görünmektedir. Basit gibi gözükse de, yurtdışına giden kişilerin, mesela uçağa biner binmez “çadur”larını çıkartması ya da sıkça verilen haberlere göre, İranlıların yılbaşını geçirmek üzere Van ilimize akın etmesi önemli bir göstergedir. Bu ve benzeri olaylar, bir temel ilkeyi işaret edebilir nitelik olarak değerlendirilebilir: Bireysel özgürlük alanının kamusal gerekçeler ile önemli derecede kayıt altına alındığı şeklinde bir yoruma temel oluşturabilir. Keza, kamu erkinin, yani devletin, bireylerin giyim-kuşam gibi bir takım davranışlarına kısıt getirmesi ve bunu belli kişi veya kurumlar aracılığıyla denetlemeye başlaması, temel insan hak ve özgürlükleri bakımından tartışmaya değer bir sorun oluşturabilir. Tıpkı Çin’de, Küba’da tek tip giyimin öngörülmesinde olduğu gibi. Elbette İran’daki uygulamanın kaynağı, toplumun genel anlayışının ve inancının dışında değildir, ama kamu erki, bireylerin tercih seçeneğini kendi belirlediği istem ve ihtiyaçlara göre, birey adına gerçekleştirmiş olmaktadır.

İktisadi olguların, İran bağlamında, temel bir sorun olduğu gözlemi yapılabilir gibi gözükmektedir. Devrim’in ilk başında, Paris Üniversitesi’nde iktisat alanında doktora derecesinde öğretim gören Beni Sadr’a, bizzat rahmetli Humeyni’nin onamasıyla da Başbakanlık görevi tevdi edilmişti. Bir konuşmasında Sadr, dünya ölçeğinde önemli olan bir hareketi İran halkı gerçekleştirdi. Hareketin dayandığı düşünce inancın, artık insanların ve toplumun gündelik hayatında tezahürünün ortaya konulması gerekmektedir. Bunu da iktisadi alanda bir sistem olarak gerçekleştirme ve gösterme zorunluluğu vardır. Bu mealdeki konuşmanın üzerinde bir hafta geçmeden, Sadr’ın, gizli yollarla Paris’e gittiği duyuruldu. İran, Devrim’den itibaren, çeşitli devletler, birçokuluslararası örgüt ve kuruluşlar, yakın komşuları tarafından sayısız engellemelerle boğuşageldi. Başarılar da sağladı. Son protesto hareketinde gösterdiği tavır ile göreceli de olsa, kabul edilebilir bir yol izlediği söylenebilir. Ancak, iktisadi alanda, Devrim’in dayandığı ana düşüncenin yansımalarının yeterli düzeyde gerçekleştiğini söyleyebilmek pek olası gözükmemektedir.

YORUMLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
10/01/2018 - 08:45 ...Dolayısıyla
03/01/2018 - 08:44 İnsanı ve barışı savunmak
20/12/2017 - 11:53 İyiliğin güçsüzlüğü
06/12/2017 - 08:59 Çiftçi ve Toprak
22/11/2017 - 09:58 Üç kitap dolayısıyla
15/11/2017 - 09:38 Kural ve hayat
08/11/2017 - 09:47 Eşyanın tabiatı
01/11/2017 - 08:27 Bilgi ve...
25/10/2017 - 09:40 “İnsan çalan eşkiya”
18/10/2017 - 10:15 Bütüncül bakabilmek-2
06/09/2017 - 09:38 Sorgulama ve Yenileme
30/08/2017 - 09:40 Yetenek ve kişilik
23/08/2017 - 09:58 Trump’ın Amerikası
16/08/2017 - 09:17 Şeytani Saçmalık Ve İblisce Cehalet
09/08/2017 - 09:11 Kamu Ve Erdemi
02/08/2017 - 09:19 Aşılanan şiir
26/07/2017 - 09:22 Kör göze sürme çekmek
19/07/2017 - 09:09 İnsana bakmak
05/07/2017 - 09:09 Örgütsüz emek
28/06/2017 - 08:53 Batı çöker mi?
21/06/2017 - 11:00 İktidar ve devlet
14/06/2017 - 09:50 Sorgulama ve özeleştiri
07/06/2017 - 09:39 Uluslararası hukuk ve Filistinli esirler
31/05/2017 - 10:17 Açlık
24/05/2017 - 15:07 Evin içi
17/05/2017 - 09:16 “Ağaç kesen, baş keser”
10/05/2017 - 09:19 Kamu bilinci
26/04/2017 - 09:07 Bir halkoylamasının düşündürdükleri
19/04/2017 - 09:01 Geçmişten geleceğe
12/04/2017 - 09:10 Kurum ve bürokrasi-II
05/04/2017 - 09:03 Kurum ve bürokrasi
22/03/2017 - 09:13 Sıradanlıktan kurtulamamak
08/03/2017 - 09:56 Kör göze sürme çekmek
01/03/2017 - 09:58 “Direnen adam”
22/02/2017 - 09:43 Irmak ve insan
15/02/2017 - 09:09 Önyargı ve açıklık
08/02/2017 - 09:08 Birey ve iktidar
01/02/2017 - 08:58 Amerika’nın Trump’ı
25/01/2017 - 09:13 Bir hukuk felsefecisinin bakışında hukukun görünümü
18/01/2017 - 09:09 Boğulan ideal
04/01/2017 - 09:06 Düşkün yönetimler
28/12/2016 - 09:04 Önyargı ve açıklık
21/12/2016 - 08:59 Dogma ve düşünce
14/12/2016 - 09:10 Şiddetin Örgütlenmesi
07/12/2016 - 09:23 Birkaç Odun
30/11/2016 - 09:55 “Direnç ve özgürlük” ya da “Değirmen yele karşı”
16/11/2016 - 09:01 Geçmişten Geleceğe
26/10/2016 - 09:01 Niçin savaş
19/10/2016 - 09:38 Ucuz kan-II
12/10/2016 - 09:19 Ucuz kan
05/10/2016 - 09:25 Korku ve kural
28/09/2016 - 09:17 Savaş ve Akıl
21/09/2016 - 11:49 Kitap
16/09/2016 - 17:34 Merak ve soru
03/08/2016 - 09:34 Birey olarak insan - II
27/07/2016 - 09:28 Toplumsal ve siyasal olayın mantığı
20/07/2016 - 09:43 Birey olarak insan
13/07/2016 - 09:08 Devletin işlevleri ve birey - ııı
22/06/2016 - 14:48 Devletin işlevi ve birey - ıı
15/06/2016 - 10:30 Devletin işlevleri ve birey - I
09/03/2016 - 12:44 İnsana egemen olmak
01/07/2015 - 10:54 Tuzağa düşmek
22/04/2015 - 11:00 Kutlu Doğum ve Süleyman Çelebi
07/01/2015 - 11:59 Özeleştiri
10/12/2014 - 12:26 Tek Kişilik Parti
26/11/2014 - 11:04 ŞERRİNDEN EMİN OLAMAMAK
05/11/2014 - 11:07 Gelenek ve Gelecek II
16/04/2014 - 14:26 529..
04/09/2013 - 07:42 Kurum yoksunluğu
17/07/2013 - 07:53 “Batıcı Devşirme” sistemi
03/07/2013 - 12:48 Kahramanmaraş üzerine yayınlar ve Yaşar Alparslan
05/06/2013 - 00:11 Şiirin şehrinde
15/05/2013 - 12:20 Ürün de fazla, fiyatlar da
08/05/2013 - 12:52 Necip Fazıl’ı anmak
06/03/2013 - 13:17 Sorun ve yöntemi
20/02/2013 - 14:46 Adaletin gereği
13/02/2013 - 12:43 Küreselleşme ve ahlâk II
23/01/2013 - 14:31 Gerçeksiz algı
09/01/2013 - 09:23 İbn Haldun demişti ki! II
19/12/2012 - 09:41 Siyasal Fatalizm
12/12/2012 - 07:11 Cehalet kıyameti
05/12/2012 - 10:24 Cemil
28/11/2012 - 08:42 Olan, oldurulmak istenen değil mi?
21/11/2012 - 08:01 Kuram mı, uygulama mı?
07/11/2012 - 08:01 Adalet ve Siyaset
31/10/2012 - 10:00 Düşünce ve maytap
24/10/2012 - 11:29 İlkel dürtü
17/10/2012 - 08:19 Suriye Sorunu
10/10/2012 - 00:37 Tek kişilik parti
26/09/2012 - 10:02 Balyoz ve hukuk
19/09/2012 - 01:45 Etki Tepki
12/09/2012 - 09:56 Eksik Olan Sistem Olmasın
05/09/2012 - 09:33 Düşüncenin Çiçeği
29/08/2012 - 09:26 Yeni Devir
 
Tillerson: Türkiye'nin PKK kaygılarını anlıyoruz
Trabzon'da pistten çıkan uçakla ilgili şok iddia! Pilot yanlış butona bastı
Türkiye'den ABD'ye sert yanıt: ''Bölgede kaos olur''
Bakanlık düğmeye bastı! 6 milyon 300 bin araca ceza yağacak
Saadet lideri Karamollaoğlu: Hükümet uzaklaştırıyor, Cumhurbaşkanlığı seçiminde kendi adayımızı çıkaracağız
Yeni KHK yayımlandı! 1823 kişi göreve iade edildi
2 bin 168 kişi incelendi! KHK ile görevlerine iade edilecek
Kimine bayram kimine hüsran!
ByLock mağdurları için yeni KHK çıkarılacak, 2 bin kişi faydalanacak
EN ÇOK
Yazarlar
Feyzullah AYDOĞAN
MÜŞTEREK KARARLAR ALMAK MÜMKÜN MÜ?
Hayati OTYAKMAZ
DOSTLUK ÖRNEĞİ
Mustafa KAYA
‘Bildiğiniz Gibi Değil’
Atilla MEHDİGİL
Cevabım biraz ağır olacak!
İshak BEYAZAY
Anka kuşu sandıklarımız
Ekrem ŞAMA
Ordumuz ve şehitlerimiz
Şeref KAÇMAZ
YORUMLU-YORUM
Mustafa İŞCAN
Asgari ücretlinin maaşı bu yıl da düşecek
Alıntı Yazılar
Mehmet Şevket EYGİ
Güvenlik sorunları
Ali Haydar HAKSAL
Sevgi ve Merhamet Dili
Prof. Dr. Mehmet Seyfettin EROL
Pardon, ABD Dünyanın “Yeni” Katili mi?
Zeki CEYHAN
Hâlâ anlayamamışlar mı?
Mevlüt ÖZCAN
Misafire İkram ediniz
Mahmut TOPTAŞ
“Küfrün önderleriyle savaşın”
Prof.Dr.Ata ATUN
KKTC seçimlerinden aldığım mesaj
Prof. Dr. Burhanettin Can
Türkiye’nin “Bağışıklık Sisteminde” (“İmmün Sistem”) Sorun Var-3:
İsmail Hakkı AKKİRAZ
Hangi kadın
Mustafa YILDIRIM
Okumak ve okuduğunu anlamak
Burak KILLIOĞLU
Hep reaksiyon, hep reaksiyon…
Şakir TARIM
Türkiye AB’ye mahkûm mu?
İsmail KILLIOĞLU
...Dolayısıyla
İbrahim VELİ
İttifak mı 3. yol mu?
Abdülkadir ÖZKAN
ABD açıklamaları oyalamaya yönelik
 
Ana Sayfa Günün Haberleri Yazarlar TÜRKİYE POLİTİKA EKONOMİ SPOR DÜNYA SAĞLIK & YAŞAM EĞİTİM BİLİM-TEKNOLOJİ KÜLTÜR-SANAT
Copyright © 2011 TV 5 HABER
Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır.
İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz