28 Muharrem 1439 | 19 Ekim 2017
Ana Sayfa Günün Haberleri Yazarlar TÜRKİYE POLİTİKA EKONOMİ SPOR DÜNYA SAĞLIK & YAŞAM EĞİTİM BİLİM-TEKNOLOJİ KÜLTÜR-SANAT
MAKALELER
Sorgulama ve Yenileme
06/09/2017 - 09:38
İsmail KILLIOĞLU

Kendine özgü kavramlara, imgelere, anlatım ve yaklaşım biçimlerine, üsluplara sahip olarak; insan, toplum, doğa ve evren konularını bu bağlamda bütünlük içinde ele alıp incelemeye, kısaca sistemli düşünce diyebiliriz. Ancak bu nitelendirmenin göreli, yani izafi bir nitelendirme olduğunu da unutmamamız gerekir. Çünkü sistem kavramı kendi içinde farklı anlamları barındıran bir özellik gösterir. Bunun farklılık göstermesi, kaçınılmaz olarak bizi, kısaca yöntem (method) dediğimiz soruna varıp dayandırır. Bu anlamda yöntem, bir olguya, konuya ya da soruna, hangi öğeler çerçevesinde ve temelinde yaklaşıldığını belirleyen ve bunların bütünlüğünün nasıl sağlandığını açıklamak durumunda olan yolları içerir. Eğer insan ve onunla ilişkili konuları ve sorunları, doğaya ilişkin konu ve sorunlar ile aynı yoldan ele almaya kalkışırsanız, asıl sorunu kaçınılmaz olarak yanlış bir alanda ve temelde kurmuş sayılırsınız. Meğerki mantıki biçimler ve kurallar doğrultusunda doğru bir yol izlemiş olsanız bile. Nitekim XX. yüzyılın başlarına kadar Batı düşünce sisteminde bu sorun “doğa” ve “insan” kavramları temelinde hem bilim, hem düşünce ve ayrıca özellikle kültür ve sanat bağlamlarında yoğun tartışmalara neden olmuştur. Eski ağırlığını yitirmiş olsa da, “doğa” kavramı olgusu temelinde “insan” kavramını ve olgusunu incelemeyi sürdürmek isteyen anlayışlara, akımlara rastlanabilmektedir. Ancak, “doğa” kavram ve olgusuna yönelik yöntemin, “insan” kavram ve olgusu bakımından yeterli olmadığı, hatta sorunu ele almada ve anlamada yanıltıcı sonuçlara götürdüğü genel olarak kabul edilmiş bulunmaktadır.

Düşünce, bilim ve sanat alanlarında başvurulan yöntemler, bunların ortaya koyduğu ürünler ve kendi içlerinde gerçekleştirilmiş bütünlüklerini, bir anlamda “uygarlık” kavramı başlığı altında ifade edebiliriz. Dolayısıyla, uygarlık kavramı, bütünlükleri içinde içerdiği bu alanların kendine özgü niteliklerini yansıtan bir ayna şeklinde tasavvur edilebilir. Gerçi, düşünce, bilim ve sanat biçimlerinin esas alınması bağlamında uygarlık kavramının farklı tanım ve yorumunun yapılabileceği yaklaşımlar ve görüşleri de ileri sürülmüş ve çeşitli uygarlık sınıflandırmaları yapılmaya çalışılmıştır. Denebilir ki, bu tür yaklaşım ve görüşleri besleyen ana kaynak aslında “yöntem” sorunuyla ilgilidir. Başvurulan ve kullanılan yöntemi mutlak, kesin ve tek geçerli yol olarak benimsemişseniz, bunu aynı olgulara olduğu kadar farklı olgulara da uygulamakta sakınca görmeyebilirsiniz. Ancak, ortaya konulan verilerin, ürünlerin, düşünce ve görüşlerin, kullanılan yöntem gereği bütünlük arz etmesi, onun yeterli ve doğru olduğu anlamına gelmez. Dolayısıyla, insan, toplum, doğa ve evren konularında ortaya konulan düşünce görüşlerin, belli bir olgu, örneğimizde uygarlık, için geçerli olması, farklı olgulara, yani uygarlıklara uygulanması halinde aynı sonucu vermesi beklenemez. En azından, yöntem olarak yapılan sınıflamanın, teşmil etmenin sorunları anlamada ve çözmede yetersiz kalacağı açıktır.

Kaldı ki, insan, toplum, kültür ve uygarlık kavram ve olguları, “irade” sahibi bir varlık olan insanın işe karışması nedeniyle, zaman ve mekan öğelerinin mutlaka dikkate alınması gereğini ihtar etmektedir. Yani, insan ve toplum, daima belirli bir zaman ve mekân öğesine bağlı olarak etkinlikte bulunurlar. Burada, kısaca tarihi dönemler ve bunları ifade eden düşünceler, duygular, irade ve kararlar, kısaca “zihniyet” dediğimiz bir keyfiyet söz konusu olmaktadır. Öyleyse, kavramlar, imgeler, anlatım biçimleri, ifade ediş tarzları, üsluplar, kurumlar, belirli dönemler çerçevesinde anlamlarını, işlevlerini, amaçlarını, varlıklarını ve niteliklerini ortaya koyarlar. Dönemler arasında ilişkinin olması veya kesinkes kopuşlar biçiminde yeni ilişkilerin ortaya çıkması, bunların tanımlanmasında, anlaşılmasında, yorumlanmasında bir takım güçlükleri beraberinde getirebilir.

Kısaca, elbette bir düşünce, belli bir dönem itibariyle bilim ve bilgi ve sanat, duyarlık anlayışına sahip olan İslam kültür ve uygarlığını, salt belli bir yöntem temelinde mi, yoksa dönemleri de açıklayıcı yöntemler temelinde mi ele almak gerekmektedir?

Sanıyorum, sorunu bu bağlama oturmadan, başvurulan yaklaşımların ve yolların niteliği de dâhil olmak üzere, verimli bir sonuca ulaşmak zor olabilir. Tavsiyeler, öğütler, hamasetler, sadece duygusal geçici hazlar sağlayabilir, ama sorun hep olduğu gibi ortada durmaya devam eder.

YORUMLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
18/10/2017 - 10:15 Bütüncül bakabilmek-2
06/09/2017 - 09:38 Sorgulama ve Yenileme
30/08/2017 - 09:40 Yetenek ve kişilik
23/08/2017 - 09:58 Trump’ın Amerikası
16/08/2017 - 09:17 Şeytani Saçmalık Ve İblisce Cehalet
09/08/2017 - 09:11 Kamu Ve Erdemi
02/08/2017 - 09:19 Aşılanan şiir
26/07/2017 - 09:22 Kör göze sürme çekmek
19/07/2017 - 09:09 İnsana bakmak
05/07/2017 - 09:09 Örgütsüz emek
28/06/2017 - 08:53 Batı çöker mi?
21/06/2017 - 11:00 İktidar ve devlet
14/06/2017 - 09:50 Sorgulama ve özeleştiri
07/06/2017 - 09:39 Uluslararası hukuk ve Filistinli esirler
31/05/2017 - 10:17 Açlık
24/05/2017 - 15:07 Evin içi
17/05/2017 - 09:16 “Ağaç kesen, baş keser”
10/05/2017 - 09:19 Kamu bilinci
26/04/2017 - 09:07 Bir halkoylamasının düşündürdükleri
19/04/2017 - 09:01 Geçmişten geleceğe
12/04/2017 - 09:10 Kurum ve bürokrasi-II
05/04/2017 - 09:03 Kurum ve bürokrasi
22/03/2017 - 09:13 Sıradanlıktan kurtulamamak
08/03/2017 - 09:56 Kör göze sürme çekmek
01/03/2017 - 09:58 “Direnen adam”
22/02/2017 - 09:43 Irmak ve insan
15/02/2017 - 09:09 Önyargı ve açıklık
08/02/2017 - 09:08 Birey ve iktidar
01/02/2017 - 08:58 Amerika’nın Trump’ı
25/01/2017 - 09:13 Bir hukuk felsefecisinin bakışında hukukun görünümü
18/01/2017 - 09:09 Boğulan ideal
04/01/2017 - 09:06 Düşkün yönetimler
28/12/2016 - 09:04 Önyargı ve açıklık
21/12/2016 - 08:59 Dogma ve düşünce
14/12/2016 - 09:10 Şiddetin Örgütlenmesi
07/12/2016 - 09:23 Birkaç Odun
30/11/2016 - 09:55 “Direnç ve özgürlük” ya da “Değirmen yele karşı”
16/11/2016 - 09:01 Geçmişten Geleceğe
26/10/2016 - 09:01 Niçin savaş
19/10/2016 - 09:38 Ucuz kan-II
12/10/2016 - 09:19 Ucuz kan
05/10/2016 - 09:25 Korku ve kural
28/09/2016 - 09:17 Savaş ve Akıl
21/09/2016 - 11:49 Kitap
16/09/2016 - 17:34 Merak ve soru
03/08/2016 - 09:34 Birey olarak insan - II
27/07/2016 - 09:28 Toplumsal ve siyasal olayın mantığı
20/07/2016 - 09:43 Birey olarak insan
13/07/2016 - 09:08 Devletin işlevleri ve birey - ııı
22/06/2016 - 14:48 Devletin işlevi ve birey - ıı
15/06/2016 - 10:30 Devletin işlevleri ve birey - I
09/03/2016 - 12:44 İnsana egemen olmak
01/07/2015 - 10:54 Tuzağa düşmek
22/04/2015 - 11:00 Kutlu Doğum ve Süleyman Çelebi
07/01/2015 - 11:59 Özeleştiri
10/12/2014 - 12:26 Tek Kişilik Parti
26/11/2014 - 11:04 ŞERRİNDEN EMİN OLAMAMAK
05/11/2014 - 11:07 Gelenek ve Gelecek II
16/04/2014 - 14:26 529..
04/09/2013 - 07:42 Kurum yoksunluğu
17/07/2013 - 07:53 “Batıcı Devşirme” sistemi
03/07/2013 - 12:48 Kahramanmaraş üzerine yayınlar ve Yaşar Alparslan
05/06/2013 - 00:11 Şiirin şehrinde
15/05/2013 - 12:20 Ürün de fazla, fiyatlar da
08/05/2013 - 12:52 Necip Fazıl’ı anmak
06/03/2013 - 13:17 Sorun ve yöntemi
20/02/2013 - 14:46 Adaletin gereği
13/02/2013 - 12:43 Küreselleşme ve ahlâk II
23/01/2013 - 14:31 Gerçeksiz algı
09/01/2013 - 09:23 İbn Haldun demişti ki! II
19/12/2012 - 09:41 Siyasal Fatalizm
12/12/2012 - 07:11 Cehalet kıyameti
05/12/2012 - 10:24 Cemil
28/11/2012 - 08:42 Olan, oldurulmak istenen değil mi?
21/11/2012 - 08:01 Kuram mı, uygulama mı?
07/11/2012 - 08:01 Adalet ve Siyaset
31/10/2012 - 10:00 Düşünce ve maytap
24/10/2012 - 11:29 İlkel dürtü
17/10/2012 - 08:19 Suriye Sorunu
10/10/2012 - 00:37 Tek kişilik parti
26/09/2012 - 10:02 Balyoz ve hukuk
19/09/2012 - 01:45 Etki Tepki
12/09/2012 - 09:56 Eksik Olan Sistem Olmasın
05/09/2012 - 09:33 Düşüncenin Çiçeği
29/08/2012 - 09:26 Yeni Devir
 
Trollenen yazar Abdulkadir Selvi yazdı: Melih Gökçek'in yerine kim geliyor?
Flaş... Melih Gökçek'ten veda gibi sözler: Verilen imkanlarla bunları yaptık...
Erdoğan, 3 belediye başkanına seslendi: Topbaş gibi yapın
Erdoğan'dan ABD'ye: Biz size muhtaç değiliz
Erdoğan'dan bedelli askerlik açıklaması
Açık öğretim liselerinde yeni model bağış zorunlu eğitim! | Okullar ne zaman açılıyor?
Emniyet Genel Müdürlüğü açıkladı: Sporda şiddeti özendiren sosyal medya hesaplarına takip
Var bir bit yeniği
Cargill zaferi
EN ÇOK
Yazarlar
Hayati OTYAKMAZ
ZENGİN KİM?
Mustafa KAYA
Sağım Solum Sobe
Atilla MEHDİGİL
'Birleşmiş Milletler' hangi amaçla kuruldu?
İshak BEYAZAY
Ortadoğu Ve Judia Kürtler-1
Feyzullah AYDOĞAN
ÖZGÜR DÜNYA KÂBE’DEN BAŞLAR
Ekrem ŞAMA
Amerika demek, entrika demek
Mustafa İŞCAN
Kalp krizi de artık iş kazası sayılıyor
Şeref KAÇMAZ
NORM-ALLEŞ(m)İ – YORUM
Alıntı Yazılar
Mehmet Şevket EYGİ
Politikanın Dışında ve Üzerinde Kalmak
Ali Haydar HAKSAL
İki Dünya Arasında Bocalama
Abdullah AKÇAY
Düşünmek herkese iyi gelecek !..
Prof. Dr. Mehmet Seyfettin EROL
Barzani “Sarı Öküz” mü?
Zeki CEYHAN
Soruşturma gerekiyorsa!
Mevlüt ÖZCAN
TV’lerdeki tartışma programları
Mahmut TOPTAŞ
İhkak-ı Hak Yoktur
Prof.Dr.Ata ATUN
“Enosis’e veda” korkusu
Prof. Dr. Burhanettin Can
Kuzey Irak Referandumu - 2: Türkiye'nin dil ve üslup sorunu
İsmail Hakkı AKKİRAZ
AB cahiliyeti ve bize giydirdiği gömlek
Mustafa YILDIRIM
Sessiz çığlık
Burak KILLIOĞLU
Yorgun…
Şakir TARIM
Arakan Ve Tarihin Çağrısı
İsmail KILLIOĞLU
Bütüncül bakabilmek-2
İbrahim VELİ
Kolaylaştırmak ve müjdelemek için “ilk adım”!
Abdülkadir ÖZKAN
Batı’nın bölgemizdeki oyunu henüz bitmedi
 
Ana Sayfa Günün Haberleri Yazarlar TÜRKİYE POLİTİKA EKONOMİ SPOR DÜNYA SAĞLIK & YAŞAM EĞİTİM BİLİM-TEKNOLOJİ KÜLTÜR-SANAT
Copyright © 2011 TV 5 HABER
Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır.
İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz